Lạm bàn về tiết kiệm !

(Nguyễn Hải Đăng)
Luận bàn sự đời

Cả nước tuyên truyền cho chủ trương chống tham nhũng, lãng phí. Tiết kiệm một khẩu hiệu được đưa ra mạnh mẽ trên làn sóng truyền hình, báo chí. Tiết kiệm là như thế nào? Một ngữ nghĩa bao hàm thật rộng lớn. Tiết kiệm đầu tư, chống lãng phí trong đầu tư. Chỉ cần đầu tư đúng, đầu tư không quá dàn trải, đầu tư có hiệu quả là đã tiết kiệm được ngân sách nhà nước bao nhiêu tiền rồi. Có thể hàng trăm, hàng nghìn tỷ! Cho nên câu chuyện quay trở lại là phải đầu tư đúng và hiệu quả. Vì thế nên phải quy được trách nhiệm cho người ra quyết định đầu tư. Có một mâu thuẫn thế này: muốn đầu tư đúng đầu tư chuẩn thì người có quyền quyết định phải là người giỏi, người có chuyên môn và có tầm nhìn. Tức là cơ quan, bộ phận tham mưu phải đủ tầm để tư vấn đầu tư. Ấy nhưng việc thu hút được những người giỏi, thì đòi hỏi phải có thu nhập cao cho họ (mà ở đây lương bổng vẫn còn khiêm tốn), những người lãnh đạo liệu có trải thảm đỏ, có sử dụng người tài về hay không ?(ở đây thử hỏi rằng họ có muốn, có yêu thực sự người giỏi không?). Chứ nếu các cơ quan tham mưu mà người trung bình, làng nhàng, lại thiếu trách nhiệm, chỉ muốn kiếm chác dự án này nọ, làm thì sơ sài, kém nhưng chỉ muốn “ăn” thì làm sao mà ra các quyết định đầu tư đúng, chuẩn được. Thế nên việc trải thảm đỏ, cải cách lương bổng, thu hút dùng người giỏi về các cơ quan tham mưu hoạch định chính sách là việc song song cần làm.

Vai trò của các cơ quan giám sát, công luận là rất quan trọng. Nhân dân phát hiện phản ảnh, thậm chí lên án như việc tung tiền một cách vô bổ vào xây dựng các trụ sở công quyền quá lớn, hoặc các dự án nông nghiệp, thuỷ lợi bỏ hoang, không dùng, sai tác dụng rất bức xúc. Công luận luôn gây được sức ép nhất định. Chẳng thế mà vừa rồi ở Hà Nội có dự án hàng trăm tỷ mà vì lý do không chắc đã thành công nên người ta không ra quyết định đầu tư nữa (họ đưa ra quan điểm thà không phê duyệt còn hơn là làm xong mà hỏng lại đâm có tội với nhân dân).

Ở một khía cạnh khác, việc tiết kiệm nên hình thành thói quen. Mỗi người dân là một người tiết kiệm. Chẳng dụ, mức sống chúng ta vẫn còn khiêm tốn, nên, không quá xa đà vào việc mua sắm, tiêu dùng quần áo những mặt hàng quá cao cấp. Tất nhiên mỗi người có một sở thích, một gu nhưng nhìn chung về tổng thể chẳng nên sa vào xã hội tiêu dùng, một bộ phận người sành điệu đến mức dùng toàn hàng hiệu. Họ nói rằng tôi dùng là tiền của tôi kiếm được có sao đâu. Kể cái lý là thế, nhưng cái tình vẫn nên hạn chế việc tiêu dùng sa sỉ. Vì như nói ở trên nước ta vẫn là nước nghèo. Tiết kiệm là cho chính chúng ta, phòng trừ lúc chúng ta sa cơ lỡ vận, lúc gặp vận hạn đó thôi ! Ngay như các nước giàu có, phát triển họ hình thành thói quen đã ăn là phải ăn hết, không để sót lại bàn, hay có những câu chuyện những nhà tỷ phú vẫn tiết kiệm và sống giản dị đó sao!

Ngoài ra ta cũng nên hiểu tiết kiệm nhưng khác với keo kiệt. Tiết kiệm không có nghĩa là không dám tiêu. Những việc thiết yếu như khám chữa bệnh, ăn uống, học hành thì rõ ràng vẫn phải chi dùng. Chứ nếu chúng ta lại không dám chi gì cả, nhất là những việc thiết yếu nhất, chứ không cẩn thận lại trở nên keo kiệt bủn xỉn.

Sự so sánh cũng là khập khiễng. Việc tiêu dùng cũng nên phù hợp với túi tiền, và khả năng của mỗi người. Hai người có mức sống, thu nhập khác nhau thì hoàn toàn việc tiêu dùng không thể giống nhau được. Ví dụ như một người làm ra 5 thì họ có thể tiêu 2 tiêu 2.5 là hợp lý rồi. Một người kia chỉ kiếm 2 mà cũng bắt trước, đòi tiêu 2 tiêu 2.5 lại là bất hợp lý. Vì như thế rõ ràng là còn âm. Lúc này hợp lý là người đó chỉ nên tiêu 1. Qua ví dụ đó để thấy việc chi tiêu là cả một nghệ thuật, phải phù hợp với chính bản thân mình, khả năng của mình hiện tại. Nói chung là làm sao phải còn dôi dư ra để giữ lại được.

Tiết kiệm, nói chung, đó là một thói quen tốt của đa phần dân chúng, những người vốn xuất phát từ cuộc sống vất vả, khó khăn. Chỉ một phần những người mới phất, đại gia mới, hoặc một bộ phận thanh niên chịu ảnh hưởng của cuộc sống thực dụng, gấp, họ sành điệu, tiêu dùng thái quá, rõ ràng cần góp ý điều chỉnh lại.

(Đêm 20-9-2008 )

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s