Sao anh lại hằm hè đe nẹt tôi?

Xây dựng xã hội văn minh

(Nguyễn Hải Đăng)

Câu hỏi đó xin đặt cho một chú công an mà tôi bắt gặp ở trên đường. Số là hôm trở cháu Tít đi học từ khu bách khoa đi ra, vô tình thấy cảnh phản cảm ở vỉa hè, 5 -6 người công lực bao gồm công an, dân phòng, được trang bị khá đầy đủ dụng cụ tác nghiệp như gậy, dùi cui, còng đang vật, ghì chặt một người đàn ông. Chẳng biết thế nào chỉ thấy người đàn ông hô lên: “em làm gì mà các anh đánh em?”, thấy sự việc bất bình thường, lại thấy một chú công an mang sắc phục cảnh sát giao thông lao vào kéo đầu người đàn ông ấn dúi dụi xuống đất trông nó chẳng ra làm sao, đánh chẳng ra đánh có lẽ dùng từ bạo hành, hành hạ người đàn ông đó đúng hơn, nói chung đây là hình ảnh phản cảm. Thấy chuyện bất bình thường, nhức cái con mắt, tôi hơi dừng xe buông câu: “công an không được đánh người!”, ngay lập tức anh ta lao về phía tôi trợn mắt: “nói vớ nói vẩn, nó có ma túy, muốn gì?”. Anh ta rất hung hăng, mặt như gà chọi, gầm gừ, tôi hơi bất ngờ về thái độ, ăn nói của anh ta. Tôi cứ tưởng tượng anh ta sẽ giải thích từ tốn, nhất là tôi hơn hẳn tuổi anh ta chắc đáng tuổi chú, ít ra phải có thái độ giải thích đúng mực thế nào chứ nhỉ? Giữa thanh niên bạch nhật mà có thái độ vô cùng hung hăng cứ như mình gây hấn ghê lắm! Tất nhiên vì đèo cháu đi học cho kịp giờ với lại thấy anh ta nói đây là đối tượng ma túy nên cần phải hành xử như vậy nên tôi đành phóng đi. Tuy vậy vừa đi vừa nghĩ, nếu là đối tượng có ma túy trong người, theo nguyên tắc công an phải bắt ngay, còn nếu không có ma túy đương nhiên con người là quyền bất khả xâm phạm, không ai có quyền bạo lực, hành hạ mình kiểu 5-7 người túm tóc giật, kéo ghì đè… kể cả người đó có ma túy cũng chỉ được phép bắt, còng tay chứ không được đánh… lan man nghĩ như vậy, tôi còn kịp nhớ ra lúc đó có người quay điện thoại, lập tức trong đám người đó hoảng hốt lao đến, giật phăng điện thoại của người dân, vậy thử đặt câu hỏi nếu đúng sao lại hoảng sợ như vậy? Lại tiếp tục trộm nghĩ không biết nếu mình dừng lại đôi co vớ vẩn có khi bị chú ranh con ngông nghênh kia cho ăn chưởng chưa biết chừng…. chẹc ….

Không khỏi băn khoăn, sau khi đèo cháu Tít đến trường học tôi quay lại chỗ đó hỏi 3-4 người dân. “Anh có biết ở đây vừa có vụ xô xát?”, “Chuyện là thế nào?”, người dân trả lời: “hãy hỏi công an đây này!”, “thả rồi, thả người đó rồi”. Theo suy nghĩ logic chắc chắn người vừa rồi không có ma túy trong người. Nếu có ma túy nguyên tắc là bắt ngay. Mang đi xử ngay. Chuyện này tôi đã từng biết. Thả ra có nghĩa rằng anh ta không phạm tội, đúng như câu anh ta hô: “Sao các anh lại đánh em?”, nghe rất tội nghiệp. Nhất là mình thấy 1 chú dân phòng rất hung hăng, nghiến ngấu anh ta. Vậy là cái lời “nó mang theo ma túy” là một câu chống chế, một hành xử hằm hè như muốn nuốt chừng người dân chân yếu tay mềm như tôi là hành xử thiếu lễ độ, văn minh, của người thay mặt chính quyền hành pháp. Một góp ý nho nhỏ về cuộc sống. Nếu ta đúng không bao giờ phải hoảng hốt, hằm hè như vậy.

Ngược lại dòng thời gian tôi cũng từng chứng kiến những cảnh có phần tương tư thế này:

Có một lần, 1 số người dân đi ăn phở để xe ở vỉa hè. Ngay lập tức xe đến hốt xe máy lên xe công đưa về phường. Có một cháu học sinh ăn phở bên trong hoảng hốt chạy ra phản ứng. Thực ra là một học sinh, trên ngực còn đeo phù hiệu, có gì là nguy hiểm đâu, trong khi đó 5-6 người công lực to con, chỉ cần giải thích đúng sai vấn đề, và yêu cầu hoặc thuyết phục có tình có lý để cháu đó hiểu và ra đồn công an chịu phạt. Mình biết ra đó mất độ 50.000 đồng gì đó (vào thời điểm ấy) rồi lấy xe về. Đằng này người công lực ào ào xô ra quát mắng cháu bé, còn giật phăng cả phù hiệu học sinh trên ngực cháu bé, trông rất phản cảm, ô hay cùng là người Việt với nhau cả… mọi người dân xô ra nhìn đều có cảm giác rất hoảng hốt… một sự lo lắng chẳng đáng.

Một câu chuyện nữa: lần đó tôi ngồi uống cà phê, cửa hàng ngay cạnh có treo ít sách báo hở ra ngoài vỉa hè, xe người công lực đi qua ngay lập tức vợt những thứ nhô ra cho lên xe công. Lập tực có một cậu thanh niên chạy tới ý căn ngăn, lập tức người công lực chủ yếu là dân phòng lao đến, túm cổ cháu thanh niên, đưa luôn lên xe ô tô, chạy về phường. Tôi ngồi nhìn chứng kiến mà thấy khá bất bình, có gì đâu, nên giải thích cho cậu ta là được, việc gì phải bắt cậu ta về phường. Nghe nói sau đó chị cậu ta ra phường làm lanh tành bành, phó công an phường phải ra xin lỗi. Đại loại là những hành xử nặng nề không cần thiết, cần có những lời lẽ giải thích ôn hòa của người công lực. Chỉ thực sự cần dùng những biện phạm mạnh khi cần thiết, và trong điều kiện pháp luật cho phép. Chớ có đánh người nghen vì trong bất cứ trường hợp nào đánh người là vi phạm quyền con người. Một xã hội đang tiến tới văn minh càng tối kị xử dụng những hành vi bạo lực đó. Gần đây nhất còn có nhà báo tố cáo bị công an đánh trong khi đang thi hành công vụ. Trời ơi..

Một xã hội văn minh, cần nhiều hành động văn minh, lịch lãm, bớt đi những hành động phản cảm. Người công lực nhà nước càng cần được giáo hóa, đi đầu. Chứ không cẩn thận người công lực lại quen dùng hành động bạo lực. Các lực lượng dân phòng cần phân rõ quyền hạn, hạn chế quyền hạn, kẻo lợi dụng quyền hạn, lạm dụng quyền hạn.

(Đêm trằn trọc 28-6-2015)

Tích cực chúc!

Xây dựng xã hội văn minh
(Nguyễn Hải Đăng)
Trong cuộc sống đô thị ngày nay hình như thiếu vắng những lời chúc. Đâu rồi những lời chúc tụng cho nhau. Chúc tụng đúng lúc còn thể hiện một sự văn minh nhất định nào đó. Mình nghĩ thế. Mà suy cho cùng chẳng tội gì mà không ban cho nhau những lời chúc. Nhân ngày gì đó, sinh nhật, lập công ty, động thổ, xây nhà…. cưới hỏi, làm ăn, rồi sức khỏe vv… Lấy ví dụ trên facebook có ngày sinh nhật bạn học cấp III Xuân Hương, bạn này giờ làm phó giám đốc ảnh viện Phúc Thịnh, chuyên làm đẹp, chụp ảnh, vậy mình đã gửi lời chúc sinh nhật: chúc bạn sinh nhật khỏe mạnh, chụp được nhiều bộ ảnh đẹp hơn nữa. Bạn rất vui vẻ và trả lời cám ơn. Một ví dụ khác có vẻ hơi khôi hài, mình đi bộ lang thang ra chợ, gặp phụ huynh cháu Tuyết (bạn học giỏi nhất lớp con trai Đăng Quang), chị này ngồi bạn đậu phụ ở chợ, mình quanh quẩn nửa tiếng ở đó mà chẳng thấy chị bán được bìa nào. Trò chuyện một lúc, ra về mình thầm nghĩ sao ta lại không: chúc cho chị bán được nhiều bìa đậu phụ nhỉ. Còn răt nhiều lời chúc phù hợp với mỗi người. Miễn là họ cảm thấy vui, có ý nghĩa. Ví dụ nữa nếu bạn là chủ bất động sản sẽ có lời chúc: chúc anh có những dự án thành công, thu nhiều lợi nhuận, chào bán những căn hộ phù hợp cho cộng đồng…  Một lời chúc có ý nghĩa hàm chứa sự văn minh, lịch lãm. Chúc đi sao không! Tôi chúc bạn trẻ khỏe, xinh tươi, phát đạt. Bạn thử chúc tôi làm được nhiều bài thơ hay chẳng hạn. Chắc chắn tôi sẽ cười thật to, ôi vui quá….hân hạnh quá…. Cái quan trọng là đúng chỗ, đúng lúc, phù hợp, và ý nghĩa. Nghen.

Văn minh hay tiểu nông

(Nguyễn Hải Đăng)
Xây dựng xã hội văn minh

Một con đường mới mở đẹp đẽ, bờ hè lát gạch rộng rãi, có lan can, đèn cao ốc, đó là đoạn đường mới mở giáp sông Tô Lịch gần nhà mình. Tập thể dục ngon lành vài hôm thì ôi thôi, bắt đầu là rác, tiện đâu là vứt đó, từng đám, sau đến là chó, chẳng cần rọ mõm chạy lung tung, ị thoải mái, sau cuối là tự quây làm dịch vụ đủ loại… Con đường bị băm vụn, nham nhở. Mà cũng chẳng thấy có lực lượng kiểm tra nào, quy định nào để mặc cho người dân tung hoành. Qua con đường mình ngẫm rằng thói quen văn minh người Việt còn lâu. Buồn.

Công an nhân dân mà coi dân như kẻ thù.

(Nguyễn Hải Đăng)

Xây dựng xã hội văn minh

Gần đây có nhiều dư luận phàn nàn về lực lượng công an nhân dân. Có vị nhà văn còn thống kê hàng chục trường hợp công an gây chết người khi đang thi hành công vụ một vài năm gần đây. Và thật bất ngờ mấy hôm nay tôi được người quen cho xem 2 video clip mà không khỏi bàng hoàng.

Video clip thứ nhất: khoảng hơn chục người công an, an ninh mặc sắc phục đàng hoàng lao vào tóm tóc, vật cổ một người đàn ông  ăn mặc rất lịch sự, đứng một mình, tay không. Thế là đấm đá, dùi cui thện, đập dúi dụi.

Video clip thứ hai: còn hỗn loạn hơn vẫn công an, an ninh, dân phòng lao vào nhà dân, đánh đập túi bụi, thậm chí còn không nhìn rõ người bị đánh, hết sức phản cảm.

Đó là những gì diễn ra ở cuộc cưỡng chế ở Văn Giang (Hưng Yên), 24-4-2012, một cuộc cưỡng chế được cho lớn nhất từ  trước tới nay.

Tôi chẳng hiểu cưỡng chế cái kiểu gì! Bất biết đúng sai thế nào (việc này chắc phải tìm hiểu dài dài) nhưng công an nhân dân không được phép đánh đập dân thế. Đến côn đồ, ăn cướp nếu công an có bắt được cũng không ai cho phép đánh đập cả, ở đây là người dân rất bình thường mà ứng xử như vậy là không đúng, là sai trái, là thiếu lễ độ, thiếu kính dân. Từ khi bé tôi vẫn thường được nghe công an nhân dân là phục vụ dân, là bảo vệ dân vv… Vậy thì bất luận trong trường hợp nào khi thi hành công vụ công an không được đánh dân. Thậm chí dân có sai chăng nữa công an chỉ được sử dụng những biện pháp trong pháp luật cho phép.

Nên, một xã hội văn minh những người công an cần được dạy dỗ, cần được hiểu những phép tắc hay nói cách khác phải lễ độ kính dân. Công an cũng từ dân mà ra, được dân nuôi nấng, bao bọc lúc khó khăn, dân có những uẩn khúc, khúc mắc, dân mới phản ứng, những người công an nhân dân dù thi hành công vụ với bất kể mệnh lệnh nào cũng phải có thái độ chừng mực với dân chứ.

Một xã hội văn minh thì những người thi hành công vụ cũng phải rất lịch sự đàng hoàng, không thể hành xử như những video clip vừa rồi được, thô bạo. Tôi không nghe được tiếng gì nhưng trong trường hợp xấu nhất dù người đàn ông đó có mắng mỏ gì đi nữa công an cũng không được phép lao vào đánh đập. Thậm chí phải kiểm điểm làm rõ trách nhiệm. Xin lỗi dân. Xin lỗi là hành xử văn minh.

Nếu không có giáo hoá, rèn rũa không cẩn thẩn công an nhân dân chỉ còn là những cái máy đối đầu với dân. Lạm dụng quyền lực khi tiếp xúc với dân.

“Dân không đúng phải giải thích cho dân, kiên trì giải thích.

Dân có mắng thế nào cũng cần biết lắng nghe.

Dân đúng cần tiếp thu rút kinh nghiệm và xin lỗi.”

-Văn minh công an nhân dân-

 28-4-2012